Hezkuntza artistikoa krisialdiari aurre egiten

Gasteizko praktika artistikodun hainbat eskolek COVID-19aren krisiak nola eragin dien eta 20/21 ikasturtea nola planteatzen duten azaldu digute

Joan den martxoaren 14an, Gobernuak Alarma egoera dekretatu zuenean, Gasteizko praktika artistikodun dozenaka eskolek itxi behar izan zuten. Horietako batzuek online eskolak aukeratu zituzten, baina beste batzuentzat metodologia hori bideraezina zen. Pinturak, dantzak, musikak, arteak eta antzerkiak, besteak beste, bueltatzeko data jakinik gabe itxi behar izan zuten.

Orain, ‘Normaltasun berriarekin’, batzuek ateak zabaltzen dituzte berriro, eta denek zenbakiak egiten dituzte, ziurgabetasunez betetako ikasturte berri baterako prestatzen. Go Gasteiz Kulturak bere arduradunekin hitz egin du.

Sofia Abaitua (dantza)

Nola eragin dizue COVID-19aren krisiak eta nola egin diozue aurre?

Mundu guztiari bezala. Lehen astetik online klaseekin hasi ginen. Jende askok baja hartu zuen arrazoi ezberdinengatik: ekonomikoak, internet falta, etab. Azken finean, uste baino hobeto kudeatu dugula uste dut, eta, ikasleek esan digutenez, gehienak pozik daude.

Nola ekin diozue edo ekingo diozue jarduerari? Datorren ikasturteari begira, zein aldaketa ezarriko dituzue ‘normaltasun berri’ honetan?

Klase presentzialekin hasi gara baina nahiko beldur dago oraindik. Aldi berean, online eta aurrez aurreko prestakuntza ematen ari gara. Datorren ikasturteari begira gogo handia dago, eta horrek matrikula berriak ekarriko ditu; ikasleek eta Osasun Sailak eskatzen diguten bezala egingo diogu aurre. Zorionez, oso areto handia dugu, eta ez dut uste edukiera-arazoak ditugunik, baina, hala ere, baliteke aurrez aurre eta online txandakatu behar izatea.

COVID – 19ak kalte konponezinik utzi al du zuen zentroan? Zertan beharko zenukete berariazko laguntza administrazio publikoaren aldetik?

Ez, zorionez, ikastetxeko langile guztiei ordaindu ahal izan diegu, eta hori ikasleei esker izan da, egun bakar bat falta izan gabe, klaseak online egiten jarraitu baitituzte. Ez da irtenbide paregabea gure ikasgaiarentzat, dantzarentzat, etxeetan ez baitago behar adina leku normaltasunez garatzeko, baina aitortu behar dut laguntza handikoa izan dela sasoian mantentzeko.

Taldegune (musika)

Nola eragin dizue COVID-19aren krisiak eta nola egin diozue aurre?

Bete-betean eragin digu. Talde Musika Eskolan jarduera guztiak bertan behera utzi behar izan ditugu. Gure irakaskuntza-metodoa instrumentua taldean lantzean oinarritzen da, eta, beraz, ez dugu online klaserik ezarri. Eduki digitalak sortu ditugu gure ikasleentzat, musikarekiko interesa eta harremana mantentzeko.

Nola ekin diozue edo ekingo diozue jarduerari? Datorren ikasturteari begira, zein aldaketa ezarriko dituzue ‘normaltasun berri’ honetan?

Ekainean berriro ireki dugu, baina ikasleen% 50 inguruk baino ez du parte hartu. Segurtasun-protokolo bat aplikatu dugu COVID-19aren hedapena saihesteko, osasun-gomendioei jarraituz.

Gure kasuan, eskolak gehienez 6 ikasleko talde txikietan ematen dira beti, eta espazioak zabalak dira; beraz, urruntze-neurriak errespetatzen dira, edukiera murriztu beharrik gabe. Eskuen garbiketa inplementatu dugu (instrumentuak jo aurretik ere aplikatzen genuena), baita instrumentuen eta gelen desinfekzioa ere eskola eta eskola artean. Ikasleen sarrera eta irteera ordutegiak ere lekuz aldatu ditugu, beharrezkoak ez diren kontaktuak saihesteko. Gainera, maskara erabiltzea derrigorrezkoa da. Gure langileei, irakasleei zein administrazioko langileei, neurri horiek guztiak aplikatzeko moduaren berri eman zaie, eta beharrezko babes-bitartekoak jarri zaizkie (maskarak, gela eta produktu desinfektatzaileak).

COVID – 19ak kalte konponezinik utzi al du zuen zentroan? Zertan beharko zenukete berariazko laguntza administrazio publikoaren aldetik?

Gizarte osoak, oro har, jasan ditugun kalte psikologiko eta sozialez eta gaixotasuna jasan dutenengan izan dugun osasunaz aparte, kalte nagusia ekonomikoa izan da. Talde Musika Eskolan irailetik ekainera egiten dugu lan, ikasturtearekin batera. Beraz, gure diru-sarrera guztiak 10 hilabetetan lortzen dira; COVID-19ak horietako 3tan lan egitea eragotzi digu. Horrek esan nahi du diru-sarreren% 30 eta% 40 bitartean jaisten dela urtean. Galera ekonomikoa oso handia da. Dagoeneko 7 urte baino gehiago daramatzagu lanean eta enpresa une onean zegoen. Horrek atzerapauso handia suposatzen digu, baina oraingoz jasan dezakegu. Hurrengo ikasturtean, irailetik aurrera, nahiko normal egingo dugu lan berriro. Ikasle guztiek hala espero dute, eta matrikula berritu dute. Konfinamendu bolada berriak badira berriro ere, arazo ekonomiko larriak izaten hasiko gara. Espero dezagun egoera hori ez iristea.

27 lagunek osatzen dute gure plantilla; 24 musikako irakasleak dira eta 3 administrariak. Denok egon gara ERTE egoeran, eta pixkanaka ateratzen goaz bertatik.

Administrazio publikoarengandik beharko genukeen laguntza ekonomikoa zera da: hainbat gastu jasan ahal laguntzak, hala nola alokairuak, kredituak, hornidurak, zerbitzuak eta abar, izan ere horiek ordaintzen jarraitu behar izan ditugu, baita diru-sarrerarik gabe ere. Horrek porrotera garamatza. Elkargiren kreditu gehigarri bat eskatu dugu, enpresak eskura zituen baliabide ekonomiko guztiak kontsumitu baititu. ERTEak eta Gizarte Segurantzari egin beharreko ordainketetatik salbuestea oso laguntza garrantzitsua izan da; hori gabe bi hilabeteren buruan itxi beharko genuke.

Artebidea (marrazkia eta pintura)

Nola eragin dizue COVID-19aren krisiak eta nola egin diozue aurre?

Artebidea bi hilabetez egon da erabat itxita. Ez dugu online klaserik egin. Pinturarekin lan egitean, zaila iruditzen zitzaigun kalitatezko prestakuntza telematikoa bermatzea. Hala eta guztiz ere, oso pozik gaude jendearen erreakzioarekin, askok kuota ordaintzen jarraitu nahi zuen etorri gabe, guri laguntzeagatik bakarrik, nahiz eta ez dugun onartu.

Nola ekin diozue edo ekingo diozue jarduerari? Datorren ikasturteari begira, zein aldaketa ezarriko dituzue ‘normaltasun berri’ honetan?

Maiatzaren 25ean dena mugitzen hasi zen, eta jada pixkanaka ireki genuen. Une honetan gure gaitasunaren %45ean gaude, gela bakoitzeko 8 haurrekin. Maskarila jartzen dugu denok, eta ikasleen arteko bi metroko tartea mantentzen dugu. Gainera, haurrekin eta adineko pertsonekin egiten dugu lan, hain zuzen ere, kontu gehien izan behar dutenekin.

COVID – 19ak kalte konponezinik utzi al du zuen zentroan? Zertan beharko zenukete berariazko laguntza administrazio publikoaren aldetik?

Kolpe handia izan da, baina ez gaitu lurrera bota. Dena normaltasunera itzultzen bada, ez dugu aparteko laguntzarik beharko. Irailean ikasleen %65arekin funtziona badezakegu, aurrera egin ahal izango dugu. Baina beldur gara; jendea etortzeko irrikan dago, baina, berriro murrizketak badaude, gogorra izango da mantentzea.

 Avant Music Center (musika)

Nola eragin dizue COVID-19ko krisiak eta nola egin diozue aurre?

Egia esan, martxoaren 9ko aste hura zalantza, beldur eta ziurgabetasunezko itsasoa izan zen. Bilera bat antolatu genuen Avant Music Center-eko talde guztiarekin, eta irakasleak zein administrazioko langileak prest egon ginen behar bezala aurrera ateratzeko. Bilera hartan antolatu genuen nola jarraitu behar genuen online klaseekin ostiral arratsaldetik aurrera. Erronka handia, eta, zorionez, asmakizun bikaina.

Gure ikasleek modu hunkigarrian erantzun zuten, etxeko ateak birtualki ireki zizkiguten eta, baja batzuk izan genituen arren, gehienek gurekin jarraitu zuten konfinamenduan.

Nola ekin diozue edo ekingo diozue jarduerari? Datorren ikasturteari begira, zein aldaketa ezarriko dituzue ‘normaltasun berri’ honetan?

Gauza asko ikasi ditugu aldi honetan, eta ziur ikasten jarraituko dugula, aurrez aurreko klaseetara itzultzen garenean. Adibide bat da baliabide telematikoak zabaldu direla eskolen funtzionamendurako, bai eta aplikazioak ere, hala nola Musicaeduca, gure haur-ikasleentzat, edo Rockschool, helduentzat.

COVID – 19ak kalte konponezinik utzi al du zuen zentroan? Zertan beharko zenukete berariazko laguntza administrazio publikoaren aldetik?

Zorionez, ez dugu atzeraezinezko kalterik izan jasaten ari garen krisiarekin, gure negozio motagatik telelana egiteko aukera ematen baitu, bajak minimoak izan direlarik. Orain baikortasunez ekingo diogu matrikulazio aldiari; jendea dagoeneko ari da erreserbak egiten gure eskoletan, duela aste batzuetatik. COVID-19ak agerian utzi du zein garrantzitsua den musika gure bizitzetan.

21 kolore (marrazkia eta pintura)

Nola eragin dizue COVID-19aren krisiak eta nola egin diozue aurre?

Alarma egoerarekin jarduera guztiak bertan behera utzi behar izan genituen. Taldeekin eta material askorekin lan egiten dugu, beraz, eskola itxita egon da ekainaren 1era arte. Pixkanaka-pixkanaka gastu finkoak ordaintzen joan gara. Jendea nahastuta dagoela sumatzen dut, eta nik galdutzat eman dut jada urtea. Mentalki oso gogorra da horizonterik ez izatea.

Nola ekin diozue edo ekingo diozue jarduerari? Datorren ikasturteari begira, zein aldaketa ezarriko dituzue ‘normaltasun berri’ honetan?

Orain udan haurrekin udalekuak egingo ditugu; edukiera mugatua da eta ez dago galera ekonomikoak berreskuratzeko tarterik, baina batez ere egiten dut aktibo mantentzeko, eta negozioa hainbeste denbora itxita edukitzea ez delako ona.

Normalean baino haur gutxiago hartzen ditugu. Ikastetxean mahai batekin lan egiten dugu beti, non haurrak koloreak eta pintzelak hartzera joaten diren eta talde-lana sustatzen dugun. Orain, bakoitzak bere sormen-espazioa du, eta, gero, ikaskideekin partekatzen dugu azken lana.

COVID – 19ak kalte konponezinik utzi al du zuen zentroan? Zertan beharko zenukete berariazko laguntza administrazio publikoaren aldetik?

Gastu finkoak asko dira. Nik zortea izan dut lokalaren jabearekin, hark esan baitit ixteko hilabeteetan ez ordaintzeko. Nolanahi ere, Eusko Jaurlaritzaren diru-laguntza eskatuko dut, eta ematen badidate, hilabete hauetako alokairua ordainduko dut. Nire jabea hain eskuzabala izan ez balitz, arazo handia izango zatekeen, diru laguntzak oraindik ez direlako iritsi.

Tarima (dantza)

Nola eragin dizue COVID-19aren krisiak eta nola egin diozue aurre?

Shock bat izan zen Tarima itxi behar izatea, ezintasun izugarria. Eskola itxita edukitzea diru asko kostatzen da, norberaren egiturari eutsi behar zaio. Nahaspilaren ondoren, martxoaren amaieran, geure burua berrasmatzea eta martxan jartzea erabaki genuen. ERTE bat ez egitea erabaki genuen, plantillako langile guztiekin jarraitu genuen eta online klaseak aukeratu genituen itzuli ahal izan ginen arte. Ikasleen hiru laurdenak ideia horrekin bat egin eta klaseekin modu birtualean jarraitzea erabaki zuen. Harro egoteko modukoa da ERTEra joan beharrik gabe lanpostu guztiei eusteko gai izan izana. Inoiz inolako diru laguntzarik izan ez duen zentro pribatua gara.

Nola ekin diozue edo ekingo diozue jarduerari? Datorren ikasturteari begira, zein aldaketa ezarriko dituzue ‘normaltasun berri’ honetan?

Joan den ekainaren 8tik gure gaitasunaren heren batera ari gara lanean. Itzultzeko gogo handia genuen, ikasturteari amaiera emateko. Irakasleen zein ikasleen ahalegina oso handia izan da, eta koronabirusak gurekin ezin izan duen ideiarekin bukatu nahi genuen ikasturtea.

Ilusio handia dugu ikasturte berriarekin, baina baita ziurgabetasun handia ere. Ehunka ikasle edukitzera ohituta gaude, eta orain neurri berriekin ez dakigu eskolak murriztu beharko ditugun. Hala balitz, ekonomikoki oso zaila izango litzateke, gastuak berberak direlako eta irabaziak izugarri murriztuko liratekeelako.

COVID – 19ak kalte konponezinik utzi al du zuen zentroan? Zertan beharko zenukete berariazko laguntza administrazio publikoaren aldetik?

4.000-5.000 euroko galerak izan ditugu. Hala ere, aurrera egin ahal izan dugu. Erabat itxi izan bagenu, galerak askoz handiagoak izango ziren. Egoera horren ondorioz, kulturaren eta artearen esparruko enpresa asko eroriko dira. Oso gauza tristeada, oso zaila da altxatzea baina jarraitu egin behar dela uste dut. Gainontzeko enpresei nire animo guztiak bidali nahi nizkieke, aurrera egin behar dugu!

Arte eta Lanbide Eskola (arte plastikoak eta ikusizkoak)

Nola eragin dizue COVID-19aren krisiak eta nola egin diozue aurre?

Bertan behera utzi da aurrez aurreko jarduera, eta prestakuntza birtuala ematen jarraitu dugu ikasleen mezu elektronikoen bidez.

Nola ekin diozue edo ekingo diozue jarduerari? Datorren ikasturteari begira, zein aldaketa ezarriko dituzue ‘normaltasun berri’ honetan?

Irailean ekin genion berriro eskola-jarduerari, eta osasun departamenduak markatzen dituen aldaketa guztiak ezarri genituen, hala nola edukierak, ikasleentzako sarrera-irteeren ordutegi-aldaketak, ikasgelen egokitzapena, etab.

COVID – 19ak kalte konponezinik utzi al du zuen zentroan? Zertan beharko zenukete berariazko laguntza administrazio publikoaren aldetik?

Kalte konponezina izan da aurrez aurreko eskolak eman ezin izatea, hori da Arte eta Lanbide Eskolaren balio nagusia. Mundu guztiak bezala, ekarpen ekonomiko handiagoa beharko genuke espazioak egokitzea errazagoa egiteko. Egoera estres handiarekin bizitzen ari gara; garai berri horietara egokitzeak, zalantzarik gabe, eskolaren egitura aldatuko du, baita herritar guztien bizitza ere.